سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

490

تاريخ ايران ( فارسى )

قشون استاتيانوس را مقهور و نابود نمود و مارك آنطونى را با تلفات بسيار سنگين از قلمرو خود خارج كرده بطوريكه او ديگر جرئت نكرد كه از سرحد پارت قدمى جلوتر بگذارد و نيز ارمنستان را جزء منطقهء نفوذ خود قرار داد . فرهاد چهارم و تيرداد 30 - 33 ق . م پس از اين فتوحات ، سبعيت طبع و شقاوت فرهاد رو به فزونى نهاده و به حدى او را خطرناك جلوه داد كه در سال 33 قبل از ميلاد اهالى پارت تحت قيادت يكى از نجباى كشور موسوم به تيرداد شورش كردند . فرهاد ناچار بنزد طوائف آسياى وسطى رفته و تيرداد بجاى او بر تخت نشست ولى پس از سه سال فرهاد با سپاهى كه از آن طوائف تدارك كرده بود مراجعت كرد ، تيرداد در مقابل او تاب مقاومت نياورده بالاخره مغلوب شده پسر كوچكتر فرهاد را با خود برداشته به اوكتاوين كه آنوقت در سوريه بود ملتجى گرديد . پسر فرهاد بطور گروگان پذيرفته شد . تيرداد هم تحت حمايت قرار گرفت ليكن سياست محافظت‌كارانهء آنوقت روم اقتضا نكرد كه از فرات تجاوز نموده به حدود پارت قدم بگذارد . پس دادن بيرقهاى روم 20 قبل از ميلاد مدت هفت سال كه از اين تاريخ گذشت يعنى در سال 23 قبل از ميلاد فرهاد باب روابط و مناسبات با دولت روم را مفتوح ساخته تسليم تيرداد مدعى خود و رهائى پسرش را خواستار گرديد . اوكتاوين كه آنوقت امپراطور آگوستس خوانده ميشد از تسليم تيرداد ابا نمود ولى مراجعت پسرش را بدون اينكه فديه‌اى بخواهد پذيرفت ، ليكن در عوض بيرقهاى روم را تقاضا نمود . فرهاد با مسرت تمام به پسرش رسيد ، ولى در پس دادن بيرقهاى روم موافقتى نشان نداد . پس از سه سال كه از اين قضيه گذشت و امپراطور بار ديگر به طرف كشور هاى شرقى خود سفر نمود فرهاد از عاقبت اين استنكاف خود در پس دادن بيرقها بيمناك شده و بالاخره تمام آنها را بنزد امپراطور فرستاد . اين قضيه اثر حيرت‌انگيزى در روم بخشيد . چنان كه در تمام روم شاديها كردند و جشنها گرفتند . قيصر ابهت و جلالش در سرتاسر مملكت بالا گرفت نويسندگان آن روز اين واقعه را با آب‌وتاب زياد نوشتند ، تعريف‌ها از او كردند و مدح و ثنا گفتند . از جمله هوراس شاعر معروف رومى در